Freetown Christiania ดินแดนฮิปปี้เสรี วิถีบุปผาชน

179
ภาพจาก: www.best-of-copenhagen.com

Freetown Christiania ประเทศจำลอง (Micronation) ที่ปกครองตนเอง โดยตั้งตัวเป็นอิสระไม่ขึ้นตรงต่อประเทศเดนมาร์ก หรืออีกนัยหนึ่ง ที่นี่คือดินแดนยูโทเปียที่เกิดจากการรวมตัวของคนที่มีอุดมการณ์เดียวกันมาตั้งแต่ยุคฮิปปี้ พวกเขาใฝ่ฝันถึงโลกแห่งอิสรภาพ เสรีภาพ เป็นประชาธิปไตย มีสันติสุข และปราศจากสงคราม สิ่งหนึ่งซึ่งเป็นการแสดงออกเชิงสัญลักษณ์ในอาณาจักรเล็กๆ แห่งนี้คือกัญชาไม่ใช่สิ่งผิดกฎหมาย ซึ่งขัดต่อหลักการของประเทศเดนมาร์ก ที่ดินแดนคริสเทียเนียตั้งอยู่

ต้นกำเนิดของดินแดนอิสระคริสเทียเนีย

ภาพจาก: https://www.bygst.dk
ภาพจาก: www.e-skop.com

คริสเทียเนียในปัจจุบันนี้เคยเป็นเขตทหารมาตั้งแต่ศตวรรษที่ 17 และยุติการใช้งานลงภายหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 รัฐบาลจึงล้อมรั้วเอาไว้ปล่อยให้เป็นที่รกร้าง ในวันที่ 4 กันยายน พ.ศ. 2514 ได้มีกลุ่มคนไร้บ้านซึ่งอาศัยอยู่โดยรอบได้พังรั้วเข้าไปเพื่อให้ลูกๆ ของเขาได้มีสนามเด็กเล่น และต่อมาในวันที่ 26 กันยายน ปีเดียวกัน นักหนังสือพิมพ์ชื่อ Jacob Ludvigsen ได้เขียนบทความชื่อ ‘The Forbidden City of the Military’ เผยแพร่ในหนังสือพิมพ์ Hovedbladet เป็นการอ้างสิทธิอันชอบธรรมในการยึดพื้นที่ต้องห้ามมาเป็นสาธารณะประโยชน์สำหรับคนไร้บ้าน อันเนื่องจากรัฐบาลไม่สามารถดูแลสวัสดิการได้อย่างทั่วถึง พวกเขาเรียกร้องสิทธิในการปกครองตนเอง ซึ่งสอดคล้องกับขบวนการเคลื่อนไหวของบุปผาชนซึ่งเกิดขึ้นทางฝั่งอเมริกาในยุคนั้น ในช่วงเวลานั้นเองพื้นที่รกร้างใจกลางเมืองโคเปนฮาเก้น ถูกยึดครองด้วยอิสรชน ซึ่งประกาศอิสรภาพโดยเรียกตนเองว่าชาวคริสเทียเนีย

ภาพจาก: Niels Linneberg / Flickr.com

ราวปี พ.ศ. 2519 พวกเขาได้แต่งเพลงเพื่อประกอบการเดินขบวนชื่อ I kan ikke slå os ihjel (You cannot kill us) ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นเพลงชาติของประเทศคริสเทียเนีย พร้อมทั้งสถาปนาธงชาติพื้นแดงลายจุดเหลือง 3 จุด ขึ้นมาใช้อย่างเป็นทางการด้วย

ชาวคริสเทียเนียมีแนวคิดที่สอดคล้องกับวิถีความเชื่อของชาวอินเดียนแดงในข้อที่ว่า ไม่มีใครเป็นเจ้าของที่ดิน น้ำ อากาศ และทรัพยากรต่างๆ ของโลก มนุษย์เป็นเพียงผู้อาศัยชั่วคราวที่สุดท้ายก็จากไป พวกเขารวมตัวกันด้วยความเชื่อในเสรีภาพ และภราดรภาพ คำว่า “ประชาธิปไตยทางตรง” จึงไม่ได้มาจากการโหวต แต่เป็นการเปิดโอกาสให้กับทุกความคิดเห็น มีพื้นที่ในการรับฟังด้วยความเข้าใจ แล้วแสวงหาข้อตกลงที่ดีที่สุดร่วมกัน บนประโยชน์ร่วมของสังคม มิใช่ของใครคนใดคนหนึ่ง ประเทศนี้จึงไม่ต้องการกรอบศีลธรรม กำลังทหาร หรือการสร้างรั้วปกป้องอาณาเขต หากพื้นฐานการดูแลซึ่งกันและกันมาจากจิตสำนึกร่วม ที่ถกทุกความคิดเห็นกันอย่างเปิดใจ ราวกับทุกคนเป็นคนในบ้านหลังเดียวกัน ซึ่งหลักการหนึ่งที่แสดงให้แนวคิดนี้ได้อย่างชัดเจนคือ ทุกครอบครัวไม่ยอมให้ใครได้เป็นเจ้าของกรรมสิทธิ์ในที่ดิน

ภาพจาก: http://www.spatialagency.net
ภาพจาก: https://petterssonsblogg.se
ภาพจาก: www.bestworldyet.com

ทันทีที่ก้าวเข้ามาในเขตคริสเทียเนีย คุณจะสัมผัสได้ถึงจิตวิญญาณอิสระแห่งเสรีชน ซึ่งสอดคล้องกับแนวความคิดในการก่อตั้งประเทศ บรรยากาศที่นี่แตกต่างจากความเป็นระเบียบเรียบร้อยของเมืองโคเปนฮาเกนอย่างเห็นได้ชัด เริ่มจากกำแพงกราฟิตี้ที่พ่นสีสันทับกันไปมา โดยไม่ต้องกังวลว่าลวดลายของเราจะไปทับเส้นของใคร ประติมากรรมต่างๆ กระจายอยู่ทั่วเมือง

Den grå hal หนึ่งใน 5 อาคารอนุรักษ์ ภาพจาก : http://webhotel.eamv.dk

การจัดผังชุมชนภายในคริสเทเนียมีความหลากหลาย ผสมผสาน คล้ายกับมีเฟสติวัลกลางหมู่บ้านในนิทาน อาคารเก่าแก่ในเขตทหารอยู่ร่วมกันได้กับเจดีย์ที่เลียนแบบเจดีย์ในทิเบต ในเมืองนี้ไม่มีตึกใหญ่โตมโหฬาร บ้านทุกหลังมีขนาดกะทัดรัด และสร้างแบบอิงแอบเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติอย่างถ่อมตน ความสนุกของการเดินชมชุมชนเล็กๆ เหล่านี้คือการค้นพบความสงบใจ ที่ทำให้คุณได้ตระหนักถึงความหมายอันแท้จริงของชีวิตซึ่งเป็นเพียงสิ่งเล็กๆ ในธรรมชาติ สัญลักษณ์ของการตั้งคำถามถึงอิสรภาพ สันติภาพ เต็มไปหมดทั้งเมือง จนรู้สึกได้ชัดเจนว่าคนที่มารวมตัวอยู่ในเมืองนี้ให้ความสนใจกับเรื่องอะไรเป็นพิเศษ

ภาพจาก: http://www.alovelyworld.com

ความเนิบช้าของชีวิตแสดงให้เห็นเป็นเชิงสัญลักษณ์ด้วยประติมากรรมหอยทากขนาดใหญ่ใกล้กับบริเวณทางเข้า หากถามว่าทำไมผู้คนถึงดูมีความสุข ยิ้มแย้มแจ่มใส เพราะพวกเขาให้คุณค่ากับการทำงานในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิต มิใช่หนทางสร้างหลักประกันเชิงวัตถุ ไม่ว่าจะเป็นร้านขายอาหาร เครื่องดื่ม เสื้อผ้า เครื่องประดับ ล้วนทำงานด้วยความสุข จากประชากร 900 กว่าคนของคริสเทียเนีย มีจำนวน 1 ใน 3 ที่ทำงานภายในชุมชนในรูปแบบของสหกรณ์ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นช่างฝืมือที่ผลิตสินค้าส่งขายไปทั่วยุโรป ที่เหลือบางส่วนก็ยังไปทำงานในตัวเมืองโคเปนเฮเกน จึงไม่ได้ทำให้ชีวิตของพวกเขาตัดขาดจากโลกภายนอกเสียทีเดียว

ภาพจาก: https://www.doguskokartti.com
ภาพจาก: Photographer : Binary Koala Flickr.com

สิ่งหนึ่งที่จัดเป็นเสน่ห์ของเมืองคริสเทียเนียคือลักษณะของบ้านเรือนที่เต็มไปด้วยสีสัน ซึ่งไม่รู้ว่าเจ้าของบ้านแต่ละหลังไปพกพาจิตวิญญาณศิลปินมาจากไหน พวกเขาสามารถนำวัสดุสิ่งของเหลือใช้มาตกแต่งให้มีประโยชน์ใช้สอย เช่น รองเท้าบูทที่ปลูกดอกไม้ก็เป็นสิ่งที่พบเห็นได้ทั่วไป หุ่นปูนปั้น ตุ๊กตุ่น ตุ๊กตา จักรยานที่เลิกใช้แล้ว ถูกนำมาเป็นส่วนหนึ่งของการตกแต่งบ้านเรือน ที่ทำให้แต่ละหลังมีเอกลักษณ์เฉพาะตน เราจึงไม่เห็นเรือนแถวที่มีหน้าตาแบบเดียวกัน หรือทาวน์เฮ้าส์ที่ปลูกเรียงกันที่นี่อย่างแน่นอน

ภาพจาก : https://greenrushdaily.com

เดิมที สิ่งที่ทำให้คริสเทียเนียได้ชื่อว่า “Freetown” หรือดินแดนเสรีชนก็คือกัญชาไม่ใช่สิ่งผิดกฎหมาย แต่ก็ไม่ได้ขายกันเกลื่อนกลาด ลัดเลาะไปตามถนน Pusher Street (แดนเสรีของกัญชา) ซึ่งเป็นถนนสายสั้นๆ ที่มีผับ ร้านอาหาร ตกเย็นคุณจะได้เสียงเพลงแนวเร้กเก้บ้าง คันทรี่บ้าง ขับกล่อมอยู่ในย่านนี้ ที่นี่เคยมีร้านขายเนื้อ (หรือกัญชา) สำหรับผู้นิยมการปุ๊น ซึ่งพ่อค้าอารมณ์ดี ยินดีอธิบายสรรพคุณของใบเขียวๆ แห้งๆ ซึ่งผ่านกระบวนการพิเศษที่อาจจะให้รสชาติแตกต่างกัน ในเมืองนี้ยังมีบ้องกัญชาที่ทำด้วยแก้วเป่า และเบียร์ที่ผลิตเอง แต่ทว่าเหตุการณ์รุนแรงในปี พ.ศ. 2559 ที่ปะทุขึ้นจากผู้จำหน่ายกัญชารายหนึ่งซึ่งเป็นชาวบอสเนียนที่อพยพเข้ามาอาศัยในย่านนี้ ได้ใช้ปืนทำร้ายเจ้าหน้าที่ตำรวจ อันเป็นการขัดต่อกฎของคริสเทียเนียที่ห้ามใช้อาวุธ ห้ามใช้ความรุนแรง ทำให้ชุมชนต้องตกลงกันจำกัดเสรีภาพของกัญชา ส่งผลให้ในปีต่อมา การซื้อขายกัญชาในเขตที่ชาวคริสเทียเนียเรียกว่า Green Light District ลดลงถึง 75%

ภาพจาก: www.guide-to-copenhagen.com

ถ้าคุณมองหาแหล่งสังสรรค์ที่สนุกและผ่อนคลายกว่าถนน Pusher Street ให้ไปที่ Café’ Nemoland ที่นี่เป็นเหมือนลานเบียร์ ตลาดนัดวันหยุด ที่มีอาหาร เครื่องดื่ม และแรงดึงดูดให้ผู้คนมารวมตัวกัน ถ้าโชคดีอาจจะมีคอนเสิร์ตฟรีให้ชม โดยเฉพาะวันอาทิตย์บรรยากาศย่านนี้จะคึกคักเป็นพิเศษ แต่ถ้าคุณชื่นชอบความสงบและเป็นธรรมชาติกว่าให้ลัดเลาะไปด้านหลัง อีกมุมหนึ่งของเมืองจะเป็นเหมือนชนบทเล็กๆ ติดทะเลสาบ ที่ผู้คนอยู่แนบชิดกับธรรมชาติด้วยความเคารพ เช่นเดียวกับวิธีคิดของชาวอินเดียนแดง คุณจะได้เห็นบ้านบนต้นไม้ บ้านไม้ริมทะเลสาบที่นำหน้าต่างกระจกไม่ใช้แล้ว มาทำเป็นผนังบ้านที่ดูเปิดเปลือย โดยไม่ต้องกังวลว่าจะมีขโมยเข้ามาสอดส่องย่องเบาแต่อย่างใด

Photographer : Edlondon29 Flickr.com
ภาพจาก : Maverick Journal from Pinterest

ความรักในศิลปะ ความรักในเสียงดนตรี ความรักในสันติภาพ ความมีอิสรภาพ ห่อหุ้มบรรยากาศของประเทศเล็กๆ ที่ผู้คนร่วมกันสถาปนาตนเอง น่าจะเป็นต้นแบบให้กับโลกที่แสวงหาคำว่าประชาธิปไตยที่แท้จริง แต่เป็นการรับฟังทุกความคิดเห็นของทุกคนฝึกให้เรามีความอดทน สุภาพ ไม่ตัดสิน และเคารพความคิดของคนอื่น แล้วผสานออกมาเป็นข้อตกลงร่วมกันจากมติของคนส่วนใหญ่ โดยไม่มีใครรู้สึกว่าเสียงของตนไร้ค่า เพราะเป็นไปไม่ได้เลยที่คนเราจะคิดเห็นตรงกัน หากทุกคนได้ยินเสียงหัวใจของอีกฝ่าย ที่พูดออกมาบนพื้นฐานของประโยชน์ของส่วนรวมเป็นที่ตั้งแล้วล่ะก็ เราไม่จำเป็นต้องหักหาญกันด้วยพลกำลังแต่อย่างใด

ภาพจาก: www.rove.me

หากจะมีประเทศไหนสักแห่งในโลกที่น่าอิจฉา ด้วยความสุขท่ามกลางสภาพแวดล้อมอันกลมกลืน ผู้คนมีแนวคิดในการใช้ชีวิตไปในทางเดียวกัน ไม่ยึดเอาของกลางมาเป็นของตน พร้อมที่จะนำของเหลือใช้ทุกสิ่งมาสร้างสรรค์งานศิลปะง่ายๆ ทำงานที่ตนรัก ความสุขเกิดจากการได้เป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติ และการเชื่อมโยงกันระหว่างผู้คน การเคารพในสิทธิพื้นฐานของเพื่อนมนุษย์

เราได้แต่หวังว่าชาวคริสเทียเนียรุ่นต่อๆ ไป จะยังคงรักษาอุดมการณ์และค่านิยมพื้นฐานของสังคมเช่นนี้เอาไว้ เพราะถ้าหากในวันหนึ่งวันใด โลกสิ้นไร้ซึ่งความหวังและความศรัทธา แสงเทียนดวงเล็กๆ ของชาวคริสเทียเนียอาจจะทำให้เราได้หันกลับมาฟังเสียงของกันและกันอีกครั้ง ด้วยความรักและความเข้าใจ

ข้อมูลการเดินทาง 

Freetown Christiania ตั้งอยู่ในเขต Christianshavn ของเมืองโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ก คุณสามารถนั่งรถประจำทางสาย 9A จากถนน Christianshavn หรือสาย 350S จากถนน Nørreport ในย่านตัวเมือง (ไม่จำเป็นอย่านำรถไป เพราะในเมืองคริสเทียเนียไม่สนับสนุนการใช้รถยนต์ และไม่มีพื้นที่ให้จอดรถ)

ภาพจาก : https://minesha37.wordpress.com

 


ข้อมูลอ้างอิง

Why You Should Add Freetown Christiania to Your Weedcation List https://goo.gl/G7JD5p

Christiania: 11 Things to Know About Copenhagen’s Hippie “Free Town” https://goo.gl/sPkCaV

รายการ “พื้นที่ชีวิต” ตอน “คริสเทเนียวิถีเสรีชน” สถานีโทรทัศน์ไทยพีบีเอส https://goo.gl/96n7Cy

 

ให้กำลังใจผู้เขียนกันหน่อย :